מְקוֹרוֹת וְתַרְבּוּת
הומור
הומור ושימוש במצבי אבסורד הם כלים המאפשרים חשיבה שונה וייחודית. הם גם אמצעים לפורקן, להמחשה, להעשרה ולפיתוח הדמיון, השפה והיצירתיות. הומור יכול לסייע בהתמודדות עם מצבי קושי, להגביר תחושות של שייכות וקִרבה לקבוצת השווים ובה בעת להפיג מתח וחשש, לפתח נקודות מבט ואפשרויות חדשות. סיפורים עם דמויות מבולבלות, משחקי מילים, איורים קומיים, עלילה מתוחכמת וגוונים נוספים של הומור מסייעים לטפח את הכלי הנהדר ומזכירים לנו עד כמה צחוק יכול לעזור לנו במצבי חיים שונים.
סְּפָרִים
ታሪኩን ተከትለው የሚመጡ ቤተሰባዊ ተግባራት፡-

ውይይት፦ ቀዳዳዎች በመርከቧ ውስጥ
ልክ እንደ ሽላፍኖቼዎቹ መርከብ በቤት ውስጥም አንዳንድ ጊዜ ችግሮች ወይም ‘ጥፋቶች’ አሉ። መፍትሔው የጋራ ጥረት ይጠይቃል። ታሪኩን በመከተል በጋራ መነጋገርና ማሰብ ይችላሉ፦ በየትኞቹ ሁኔታዎች በቤተሰብ ውስጥ አንድን ሀሳብ ወይም መፍትሔ ማሰብ አለብን? የጋራ ጥረት መቼ ያስፈልጋል? መቼ ነው ችግር እንዳለ ተረድተን ነገር ግን መፍትሔ ለማግኘት ጥረት ሳናደርግ ስለ ጉዳዩ ብቻ የምንነጋገርበት ሁኔታ መቼ ይከሠታል? በእነዚህ አጋጣሚዎችስ የትኛው ‘ወፍ’ ሊያድነን ይችላል?

ቤተሰባዊ የሆነ ፈታኝ ነገር
በታሪኩ መጨረሻ ላይ በቂ መፍትሔ በማይኖርበት ጊዜ “አራቱ ሽላፍኖቼዎች በአንድ ትንሽ ቁም ሳጥን ላይ” ይሰበሰባሉ። እንዲሁም ለመዝናናትና ለመፈተሽ መሞከር ይችላሉ – ስንት የቤተሰብ አባላት በአንድ ትንሽ ምንጣፍ ላይ መሰብሰብ ይችላሉ? በመጋሊቦሽ ላይስ? ወይም በመረጡት ሌላ ቦታ ላይ። አንድ ላይ ለማሰብ ይሞክሩና በዚህ ፈታኝ ነገር ውስጥ የሚረዱዎትን የፈጠራ ሀሳቦችንና መፍትሔዎችን ያቅርቡ።

አስቂኝ ስሞች ያሏቸውን ፍጡሮች መፍጠር
ሽላፍኖቼ ምን አይነት አስቂኝ ስም ነው? ለእንደዚህ አይነት ተጨማሪ አስቂኝ ስሞች ሀሳብ አለዎት?
ሃምቡልባሊኖስ? ሃሽቱቲፑሎች? የእራስዎን ምናባዊና አስቂኝ ፍጥረታትን አንድ ላይ መፍጠር የሚችሉ ሲሆን በዓይነ ሕሊናዎ በመሳል ቀለም ይስጧቸውና ለእነርሱ ረዥምና አስቂኝ ስም ይወስኑ።

ምክር ለቤተሰባዊ ንባብ
በመፅሃፍ ውስጥ ያለው ተደጋጋሚ ዓረፍተ ነገር ልጆች ታሪኩን እንዲከታተሉ፣ በንባብ ንቁ እንደሆኑ እንዲሰማቸውና የጋራ ልምዳቸውን እንዲያሳድጉ ይረዳል። የተደጋገመውን ዓረፍተ ነገር በልዩ ድምጽ ማንበብ፣ የእጅ ምልክቶችን መጨመር ወይም የንባብ ፍጥነትን መለወጥ ይችላሉ። በዚህ መንገድ ወደ እርሱ በመጡ ቁጥር ሴትና ወንድ ልጆች ከእርስዎ ጋር በመገናኘታቸው ደስተኞች ይሆናሉ።

ይሄንም ያንንም
ይሄንም ያንንም የመፈለግ አዝማሚያ በልጆች ሕይወት ውስጥ የታወቀ ሁኔታ ነው – ከልጆችዎ ጋር መነጋገርና መጠየቅ ይችላሉ:- ወይዘሮ በጻልኤል የያዙትን እቃዎች ሁሉ ለምን ጣለች? የገዛችውን ሁሉ የምትፈልገው ይመስላችኋል? ይህ ሲከሰት ምን የተሰማት ይመስላችኋል? ተመሳሳይ ነገር አጋጥሞዎታል? ወይዘሮ በጻልኤል ምን እንድታደርግ ይመክራሉ?

የሚገዙ ነገሮች ዝርዝር
ታሪኩን ደጋግመው ካነበቡ በኋላ እየተዝናኑ ይፈትኑ፦ ወይዘሮ በጻልኤል በቅደም ተከተል የገዛቻቸውን ነገሮች ማን ያስታውሳል?

ጥንቃቄ! እንዳትወድቁ!
ምን ያህል አሻንጉሊቶችና እቃዎች ሳይወድቁ በእጆችዎ ውስጥ መያዝ ይችላሉ? በታሪኩ ተነሳሽነት አሻንጉሊቶችን፣ መጫወቻዎችን (የማይሰበሩ)፣ ትራሶችንና ለስላሳ እቃዎችን ከቤት ውስጥ መሰብሰብና ከአንድ ነጥብ ወደ ሌላ መንገድ ማዘጋጀት ይችላሉ። አሁን እያንዳንዱ ሰው ተራ በተራ በተቻለ መጠን ብዙ እቃዎችን በመያዝ በተሠየመው መንገድ አብሮ ይራመዳል – የወደቀ ነገር አለ? ወደ መጀመሪያው ይመለሱ።

ምን ያህል መልካም ነው!
ምን ነገር መልካም ያደርግልዎታል? በቀኑ መጨረሻ ከመተኛቱ በፊት “ምን ያህል መልካም ነው” የሚለውን ጨዋታ መጫወት ይችላሉ – እያንዳንዱ ሰው ዛሬ ስለተፈጠረ ጥሩ ነገር ወይም ጥሩ ስሜት እንዲሰማቸው ስለሚያደርግ ነገር ይናገራል።

የቤተሰባዊ ንባብ ምክር
ምስሉ ለጋ አንባቢዎች ለሥነ-ጽሑፍ እንዲጋለጡና በተጻፈው ታሪክ ላይ አንዳንድ ጊዜም በቃላት ከተነገረ በኋላ ተጨማሪ ታሪክ የሚናገሩ አዳዲስ ዓለሞችን እንዲያውቁ ያስችላቸዋል። በመጽሐፍ ንባብ ጊዜ ምስሎችን አንድ ላይ ማየ፣ የንባብ ፍሰቱን ቆም ማድረግ፣ አንድ ተጨማሪ ጊዜ መመልከትና ልጆቹ የልባቸውን ለመናገር ልዩ ዝርዝሮችን እንዲያገኙ ማድረግ ያስፈልጋል።

መንከባከብና መሞከር
ቴዲ ድብ ተክሉን ለመርዳት ይሞክራል፣ ያስብለታልና ይንከባከበዋል። አብሮ በመወያየት ማካፈል ይቻላል፦ ለማን ታስባላችሁ? ማንን ነው የምትንከባከቡት? – የቤት እንስሳን? አሻንጉሊትን? ተወዳጅ አበባን ወይስ ምናልባት ትንሽ ወንድምን? – እነርሱን ለመንከባከብ ምን ታደርጋላችሁ? እንክብካቤው እንዳቀዳችሁት ባይረዳም ነገር ግን ባላሰባችሁት መንገድ የተከናዎነበት እድል ነበር?

QR ኮድ - በካሮት ምን ይደረጋል?
ለመትከልና ለመመገብ ካሮትን ማዘጋጀት ይፈልጋሉ? – ኮዱን ስካን ያድርጉና ከትንሽ ካሮት ቁራጭ ምን ሊወጣ እንደሚችል ይመልከቱ።

ምስሎች ይናገራሉ
ጥንቸሎች ምን ሆኑ? አስቂኝ ምስሎች ከመሬት በታች ያለውን መላውን ዓለም ያሳያሉ። ምስሎችን መመልከትና ጥንቸሎች ሲደሰቱ፣ ሲያዝኑ፣ ሲጠግቡ ወይም ሲጨናነቁ ምን እንደሚሰሩ በጋራ መተረክ ይችላሉ።

እዚህና እዚያ ላይ ምን ታያላችሁ?
ሶፋው ላይ ስትቀመጡ ምን ታያላችሁ? በክፍሉ መሃል ስትቆሙስ? ወይም በጠረጴዛው ስር ሲሳቡ? – በእያንዳንዱ ዙር አንድ የቤተሰብ አባል አንድ ቦታ ይመርጥና ክፍሉን ከዚያው ያያል፦ ትኩረቱን የሚስበው ምንድን ነው? እርሱ ሌሎች ማየት የማይችሏቸውን ዝርዝሮች ይመለከታል?
አንድ ላይ ማንበብ
ከቤተሰባዊ ንባብ በፊት መጽሐፉን ብቻዎትን ማንበብ አለብዎት። ከመጽሐፉ ጋር ቀደም ብሎ መተዋወቅ በሴትና ወንድ ልጆች ላይ ባለው ፍጥነትና ምት እንዲያነቡዎት ይረዳዎታል። አስደሳች ንባብ!
ውይይት - መጠበቅ ...
የሆነን ሰው ጠብቀው ያውቃሉ? ተሞክሮዎትን ማጋራትና ስለ መጠበቅዎ እርስ በርስ መነጋገር ይችላሉ። እንዲሁም በሚጠብቁበት ጊዜ ምን ማድረግ እንደሚችሉ ማሰብና በመጠባበቅ ላይ እያሉ ምን እንዳደረጉ ይናገሩ? በመጨረሻስ ምን ተከሰተ?
በስራ ላይ ሥዕል መሳል
ጥንቸል እንዴት ይሳላል? ወይም ተኩላ? የQR ኮዱን ስካን በማድረግ የመጽሐፉ ሰዓሊ የሆነው ሮናን ባደል የመጽሐፉን ጀግኖች ሲስል ማየት ይችላሉ።
ስዕላዊ መግለጫዎችና ፍንጮች
በመጽሐፉ ውስጥ የመጨረሻዎቹን ምስሎች ይመልከቱ። ተኩላው ለጥቂት ሊያመልጠው የነበረውን የልደት ቀን ዝግጅት ፍንጮችን ማግኘት ይችላሉ? ጥንቸሉ የትኞቹን ስጦታዎች ተቀበለ? ተኩላው የሰጠው ልዩ ስጦታስ ምንድነው?
ጨዋታ - ተኩላ በእንቅስቃሴ ላይ
መጽሐፉን በማሰስ በጨዋታው ውስጥ የሚኖረውን የተራ ቅደም ተከተል ምን እንደሚመስል ትወስናላችሁ። በእያንዳንዱ ተራ ከእናንተ ውስጥ አንዱ በመረጠው ስዕል ይጠቁምና የተኩላውን እንቅስቃሴ ይተውናል፡- በሊፍት መውጣት? በአራት እግር መራመድ? – ቀሪዎቹ ተሳታፊዎች ተኩላው ምን እንደሚያደርግ ለመገመት ይሞክራሉ።
ማንበብ እና ማቀፍ
ታሪክን እያነበቡ ሳለ አዲስ እንስሳ ቡድኑን በተቀላቀለ ቁጥር ማቀፍ ይችላሉ። የመተቃቀፍ ጨዋታውንም መጫወት ትችላላችሁ፡ እርስ በርሳችሁ ተራራቁ፡ “ሶስት፣ አራት” ቆጥራችሁ ከዚያ አንዳችሁ ወደ አንዳችሁ ሩጡና ተቃቀፉ!
የተጨናነቀ ነው ግን ያ ምንም አይደለም!
የተቀሩትን ቤተሰቦች ከእርስዎ ጋር ሶፋ ላይ፣ ምንጣፍ ላይ ወይም ፍራሽ ላይ አብረው እንዲቀመጡ ይጋብዙ። እንዲሁም አሻንጉሊቶችን ወይም የቤት እንስሳትን ማካተት ይችላሉ። አብራችሁ ተቀራርባችሁ ተቀመጡ፣ ከዚያ ራቅ ብላችሁ፣ እናም ያረጋግጡ፦ መቀራረቡ ምን ያህል አስደሳች ነው?
ምን አይነት ድምጽ ነው የምፈጥረው?
ውሻ እንዴት ብሎ ይጮኻል? ድመት እንዴት ብላ ትጮኻለች? እና ላም እንዴት ብላ ትጮኻለች?– ታዳጊዎች በታሪኩ ውስጥ ካሉ እንስሳት ጋር መቀላቀል ይችላሉ።
ሌላ እንስሳ ወደ ውስጥ ማምጣት ይፈልጋሉ? እና ያ እንስሳ ምን ድምጽ ያሰማል?
ስለ ጎመን ዘምሩ
“ጎመን ላይ ተቀምጫለሁ (I sat on a cabbage)” የምትዘምሩት፣ እንቅስቃሴ የሚጨምሩበት፣ የሚዳንሱበት እና የምታጨበጭቡበት መዝሙር ነው።
ኮዱን ሲቃኙ ዘፈኑ ይሰቀላል፡-
QR – ጎመን ላይ ተቀምጫለሁ – ኮዱን ይቃኙ እና አብረው ዘምሩ!
ውይይት
ደስ የማይሉ ነገሮች በሁላችንም ላይ ይከሰታሉ – ግን የሚከሰተው በእኛ ላይ ብቻ ነው ወይ? አንድ ደስ የማይል ነገር ሲከሰት፣ የሚፈጠሩትን ስሜቶች መወያየት እና ሊረዱ የሚችሉ ሰዎችን እንዲያስቡ እንዲሁም አንዳቸው ሌላውን እንዲረዱ እና አንዳቸው ሌላውን እንዴት ማበረታታት እንደሚችሉ ለመወያየት ይፈልጉ ይሆናል።
ማብራሪያዎች ታሪክ ይናገራሉ
በዚህ መጽሐፍ ውስጥ ያሉት ማብራሪያዎች ቃላት ሳይጠቀሙ በዊንስተን ጓደኞች ላይ ምን እንደተፈጠረ ይነግሩናል። ዊንስተን ብቻ አያስተውለውም። አንድ ማብራሪያ ምረጥ፣ የዊንስተንን ጓደኛ በቅርበት ተመልከት እና እንደነሱ ሆነው ታሪካቸውን ይንገሩዋቸው፡- እነርሱ ምን እየተሰማቸው ነው? እነርሱ ምን እያሰቡ ነው? ትኩረትዎን የሳበው ይህ ልዩ ማብራሪያስ?
እንደእድል ሆኖ አጋጠመኝ!
በብሩህ ጎን ለማየት መሞከር ይፈልጉ ይሆናል! በእያንዳንዱ ቀን መጨረሻ ላይ፣ የደረሰብዎትን መልካም ነገር ለቤተሰብዎ ያጋሩ – ወላጆችም ልጆችም ስለ ዉሎአቸው ዜና ማጋራታቸውን ያረጋግጡ።
ማን ያስደስተኛል? እና ማን ያስገርመኛል?
ማብራሪያዎችን ባንድነት ተመልከቷቸው እና የሚያዝናናዎትን ዝርዝሮች ይፈልጉ – እያንዳንዳችሁ ምን የሚያስደስት ነገር አገኛችሁ? ከዝርዝሮቹ ውስጥ የትኛው አስገረምዎት?

ልክ ከመተኛት በፊት...
ለመኝታ እንዴት ይዘጋጃሉ? ለመተኛት የሚረዳዎት ምንድን ነው? ስለ እሱ አንድ ላይ መነጋገር እና የተረጋጋ ሥነ ሥርዓት ስለመፍጠር ያስቡ፣ እና የቀኑን ልምዶች እና ወደ አእምሮዎ የሚመጡ ሀሳቦችን እንዲያካፍሉ ያስችልዎታል።

የሀሳቦቼ የማስታወሻ ደብተር
ሀሳባችንን የምናስታውስበት እና እንዳይርቁ የምንከለክልበት መንገድ መኖሩ መታደል አይደለምን? ያንን እንዴት እናደርጋለን? ማስታወሻ ደብተር እና እርሳስ በአልጋዎ አጠገብ ያስቀምጡ፣ እና ከመተኛቱ በፊት፣ ሀሳብዎ ከመበታተኑ በፊት፣ ይሳሉዋቸው። ጠዋት ላይ በስዕልዎ ላይ ቀለም መቀባት ይችላሉ፣ ምክንያቱም አሁን… የመኝታ ጊዜ ነው።

...መታደል ነው ...ጥሩ ነው
“ማሰሮው ሁለት እጀታ ያለው መሆኑ መታደል ነው፤ አምስት አይደለም… ቢኖረውስ እንዴት እንይዘው ነበር?”፣ “የንፋስ መከላከያ መስታወት ከካርቶን ሳይሆን ከመስታወት ቢሰራ ጥሩ ነው።” ምን ይመስልዎታል? ልክ እንደነሱ ደስተኛ የሚያደርግዎት የትኞቹ ነገሮች ናቸው? እያንዳንዱ የቤተሰብ አባል አንድን ነገር አምጥቶ ስለእሱ ማውራት ይችላል፦ “…መታደል ነው”፣ “…ጥሩ ነው”

ዜማዎች፣ ድምጾች እና ቀለሞች
አለም በዜማ እና በድምፅ ተሞልታለች። የትኛውን ዜማ ይወዳሉ? እጆችዎን በማጨብጨብ፣ የሰውነት ክፍሎችን በማንቀሳቀስ፣ በመዘመር ወይም መሳሪያ በመጫወት ተወዳጅ ዜማ ባንድነት ይሞክሩ።
አለም በተለያዩ ቀለሞች እና ቅርጾች ተሞልታለች። ሙዚቃውን በሚያዳምጡበት ጊዜ መሳል ይችላሉ። ለስዕልዎ የትኞቹን ቅርጾች እና ቀለሞች ይመርጣሉ?

ለቤተሰባዊ ንባብ የሚሆኑ ምክሮች፦ ሁሉም በራሱ ፍጥነት መጽሃፉን ማሰስ
በትዕግስትና በእርጋታ በየቀኑ ትንሽ ማንበብ ስለሚችሉ ቀስ በቀስ መጽሃፉ ጓደኛቸው ይሆናል! ታዳጊዎች በተለያዩ መንገዶች መጽሐፍትን ይገናኛሉ፦ በመንካት፣ በመክፈትና በመዝጋት፣ በመጫወትና ምስሎችን በማየት። አንዳንዶች ሙሉውን መጽሃፍ ለማዳመጥ ይፈልጋሉ። አንዳንዶቹ ከአንድ ገጽ ጀምረው ቀስ በቀስ በራሳቸው ፍጥነት ማንበብን ይመርጣሉ። በትዕግስትና በእርጋታ በየቀኑ ትንሽ ማንበብ ስለሚችሉ ቀስ በቀስ መጽሃፉ ጓደኛቸው ይሆናል!

ሣቁን መፈለግ
እርስዎን የሚያስቁዎትን ሁኔታዎች አንድ ላይ ይፈልጉ – የፊት ገጽታ ላይ ጨዋታዎችን መሞከርና ማድረግ የሚችሉትን በጣም አስቂኝ የፊት ገጽታ መፈለግ ይችላሉ። በሚያስደስት ሁኔታ – በጣቶችዎ ወይም በላባ – የተለያዩ የሰውነት ክፍሎችን እንደ እጅ፣ እግሮች ወይም ጭንቅላት በመኮርኮር ሳቁ እዚያ መደበቁንና መኮርኮሩ እንዲወጣ ማድረጉን ያረጋግጡ።

ውይይት
በሕይወታቸው ውስጥ ስላለው ሳቅ ከልጆች ጋር መነጋገር ትችላላችሁ – መቼ እንስቃለን? ስናዝን ወይስ ስንደሰት? ምን እንዲስቁና ፈገግ እንዲሉ ያደርግዎታል? በተለይ የሚያስቅዎ ሰው አለ?

በምስሎቹ ውስጥ ምንድን ነው የተደበቀው?
ድመቷን በእያንዳንዱ ገጽ ላይ ማግኘት ይችላሉ? ጭንቅላት ከውሃ ማፍያ ውስጥ ሲወጣ አይተው ያውቃሉ? በምሳሌዎቹ ውስጥ ምን ምን ሌሎች አስቂኝ ነገሮችን ያስተውላሉ? ስዕሎቹ ምን ዓይነት ቁሳቁሶችንና እቃዎችን ያካትታሉ? በእያንዳንዱ ንባብ አዲስና አዝናኝ ዝርዝሮችን መመልከትና ማግኘት ይችላሉ።